De digitale werkplek – buitengewoon boeiend

Recensiefoto werkplekEr komt een nieuwe golf van automatisering, digitalisering en robotisering op ons af. En weer roept dat angst op, maar nu niet alleen bij degenen die hun baan denken te verliezen, maar ook bij economen, die zich afvragen of deze innovaties óók de welvaart zullen verhogen. Werden eerst routinematige handelingen geautomatiseerd, nu zijn het cognitieve handelingen. Waren het eerst machines, die langzaam enkele sectoren veranderden, nu is het ICT, wat generiek is (dus heel veel toepassingen heeft) en exponentieel. Geen golf maar een vloedgolf!

De auteurs van het boek De digitale werkplek, Adjiedj Bakas en André van Dam, gaan niet mee in die angst, in tegendeel. Inderdaad zullen in de financiële sector de komende jaren tienduizenden banen verdwijnen. Ook andere sectoren zullen worden geraakt. De seks-industrie bijvoorbeeld. Onze angst voor geslachtsziekten, obsessie met schoonheid en weerstand tegen mensenhandel zal leiden tot seksclubs waar robots het werk zullen doen. Of toch niet? Als nu al buttplugs gehacked worden, willen we dan wel robots als sekspartners? Ook stellen de auteurs dat ècht intelligent werk niet zomaar verdwijnt. Zo quoten ze hoogleraar Autor en Apple-oprichter Wozniack, die stellen: als we ons eigen brein nog nauwelijks begrijpen, hoe kunnen we er dan eentje programmeren? Artificial Intelligence zal zo’n vaart niet lopen.

Waar komt die techno-angst dan vandaan? Uit gebrek aan ervaring met robots: onbekend maakt onbemind. In Nederland hebben we (eind 2017) 11.300 industriële robots. Dat is 4x zoveel als in 1997, maar nog altijd veel minder dan de 25 miljoen robots die bij Amazon werken. Als we wat meer met robots zouden experimenteren, zouden we al snel het nut van robotisering zien. Door robotisering kunnen we bijvoorbeeld re-shoren (fabrieken uit de lage-lonen-landen terughalen) en zo nog meer werkgelegenheid creëren. (In Nederland dan, de Aziaten moeten op zoek naar ander werk….)

De positieve toon, onderbouwd met onderzoeksresultaten, èn de vele voorbeelden van geautomatiseerde werkplekken maken dit boek buitengewoon boeiend om te lezen. Nu is het boek wel wat breder dan de titel ‘De digitale werkplek’ doet vermoeden. Alleen hoofdstuk 1 geeft de ontwikkelingen weer op onze werkplek. Een interessant voorbeeld hier is de combinatie van beveiliging en gps: die supervertrouwelijke stukken mag je wel in je eigen kantoor lezen, maar niet in de kantine, met over je schouder loerende collegae. Ook de wensen van de tech-saffy (?) millennials qua omgeving en duurzaamheid komen hier aan de orde. Een fijn concreet hoofdstuk met alle ontwikkelingen die al worden toegepast.

Hoofdstuk 2 gaat over werken in andere structuren. Wat komt hier onder andere aan bod? Werk moet anders worden georganiseerd, de millennials anders aangestuurd. Werkgerelateerde gezondheidsklachten zoals stress kosten miljarden per jaar, en de spanningen wreken zich ook thuis, waar we minder energie hebben voor de opvoeding van de kinderen. ‘Maatschappijvervuiling’ wordt dit genoemd, het opstoken van menselijk kapitaal alsof het bruinkool is. Een ander onderwerp is ‘ontmanagen’ wat bedrijven heel wat loonkosten bespaart en de processen efficiënter maakt. Tenslotte is zo’n opzichter niet meer nodig als iedereen virtueel werkt en problemen oplost met social media communities. Bepaald grappig is het stukje over dress-codes: de verslobbering heeft al zijn intrede gedaan en wordt versterkt door de hoodies van CEO Mark Zuckerberg. Ook is het werven van goede IT-ers lastig als je een dresscode hebt. Dus….

Hoofdstuk 3 gaat over leren: aanleren, afleren en doorleren. Wist je dat we in Nederland een lage leerbereidheid hebben? We zijn bovengemiddeld opgeleid en scholen ons ondergemiddeld bij. Daarnaast scoren we steeds slechter in beta-vakken. De auteurs stellen dat ICT in alle curricula thuishoort, zelfs in die van predikant. O ja, ze stellen ook dat we moeten stoppen met kinderen op te leiden voor uitstervende beroepen zoals manager, kraandrijver en accountant. De overheid doet te weinig om doorleren te stimuleren, maar gelukkig is er online genoeg te vinden aan cursussen, denk aan de MOOCs. Gratis en van universitair niveau.

Hoofdstuk 4 pakt onze vrijetijdsbesteding bij de kop, want opeens hebben we veel meer vrije tijd! We kunnen meer gaan doe-het-zelven (met 3D-printing), energie produceren en mantelzorgen. We verdienen straks minder, maar hebben zo ook minder geld nodig. En we gaan meer ‘broeden’! We gaan nu meer met de smartfone dan met onze partner naar bed, terwijl seks aantoonbaar goed is voor de gezondheid (en je partner kan niet gehacked worden).

Hoofdstuk 5 gaat over financieren, erg interessant! Robotisering gaat ten koste van de middenklasse, laten die nu juist het meest belasting betalen! (De rijken doen aan belasting-ontwijking, de armen krijgen geld toe). Hoe gaan we straks de zorg betalen, het onderwijs, en de uitkeringen? Techno-taks? Dat belemmert innovatie. Een belasting op grondstoffen, energie en transport dan? Dat bevordert duurzaamheid en groene investeringen. Milieubelasting dus. Ook komt in dit hoofdstuk het basisinkomen aan de orde. Universiteiten doen hier al veel onderzoek naar, de eerste stappen zullen niet meer lang op zich laten wachten. Bovendien zal het belastingheffing leuker en makkelijker maken èn besparen we wat miljarden op de rondpompmachine.

Hoofdstuk 6 tenslotte gaat over ‘op zoek gaan naar een nieuwe baan‘. Door technologie verdwijnen veel banen, maar er komen ook nieuwe bij. De auteurs geven wat suggesties: Robot-Human Mediator (lost conflicten op tussen intelligente systemen en….mensen), Corporate Disruptor (zorgt voor georganiseerde chaos om innovatie te stimuleren), AI therapeut (verhelpt virtueel opgelopen trauma’s) en de Digitale Afkick Expert. Deze wordt zelfs 2x genoemd, dus daar moet brood inzitten! Misschien voor die overbodig geworden accountants of managers?

Het boek slaagt erin om de toekomst positief voor te stellen èn te waarschuwen voor de onontkoombare verandering. Het is prettig en zeker niet technisch geschreven, barst van de voorbeelden en zet aan tot nadenken over je eigen vakgebied en hoe je nu èn in de toekomst je werk doet. Elk hoofdstuk sluit af met een kort lijstje van ‘In’ en ‘Uit’. Om een paar te noemen: Uit: naar je werk gaan, In: de virtuele werkplek. In: online leren, uit: diploma’s. Uit: slaaptekort, in: op tijd naar bed. Uit: bezitten, in: ruilen. In: werktijdverkorting, uit: de verzorgingsstaat. Ik zie deze toekomst wel zitten!

Je kunt dit boek kopen voor €19,95  bij Managementboek.nl en Bol.com.

Verder lezen?

Angst voor, of gewoon een verkeerd beeld van, de huidige ontwikkelingen is ook onderwerp van de bestseller Feitenkennis. Op eenvoudige vragen over wereldwijde trends geven we systematisch de verkeerde antwoorden. Zelfs een chimpansee die willekeurig antwoorden kiest, steeds weer Nobelprijswinnaars en studenten overtreft. Hoogleraar Hans Rosling legt uit waarom dit gebeurt. Hij presenteert daarbij tien redenen en komt zo met een radicaal nieuwe verklaring. Te koop bij Managementboek.nl en Bol.com.

Artificial Intelligence wordt ook onder de loep genomen in De antwoorden op grote vragen, het laatste boek van Stephen Hawking. Daarnaast komt natuurlijk de ruimte uitgebreid aan bod, waaronder zwarte gaten en tijdreizen. Ikzelf ben erg benieuwd naar Hawking’s antwoord op ‘Is er een God?’ Te koop bij Managementboek.nl en Bol.com.

Even terug naar de digitale werkplek, en SMART gebouwen in het algemeen. Wat er nu al allemaal kan met het Internet of Things, maar ook met AI, blockchain en andere digitale ontwikkelingen wordt helder uiteengezet in het uitstekende boek Waardecreatie met het Internet of Things, van Marco Heida. Ik schreef hier onlangs een recensie over, deze kun je hier lezen. Of je koopt het boek direct bij  Managementboek.nl en Bol.com.

Een geweldig boek dat niet specifiek over IT gaat, maar wel over de toekomst, is Donuteconomie van Kate Raworth. Zij legt onder andere uit welke technieken er al zijn om klimaatverandering en andere bedreigingen tegen te gaan en hoe we allemaal, de hele mensheid, in welvaart kunnen leven binnen de grenzen die de aarde stelt. Ook het basisinkomen komt hier aan bod. Ik schreef er een recensie over en een Samenvatting van (bij ESCIA, maar ook bij Bol.com te koop). Of je koopt het origineel bij Managementboek.nl of Bol.com.

Elly Stroo Cloeck is specialist op het gebied van GRC en Internal Audit. Daarnaast schrijft ze samenvattingen en recensies van managementboeken. Ze ontving dit boek van Managementboek.nl om te recenseren.

Zou je dit recensie-exemplaar van ‘De digitale werkplek’ willen hebben? Ik verloot het onder mijn abonnees van mijn blog.  Schrijf in de comments bij dit blog waarom je het wilt hebben, en ik laat voor 25 mei weten wie de gelukkige is! 

Dit bericht werd geplaatst in HNW, Innovatie, IT, Maatschappij en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op De digitale werkplek – buitengewoon boeiend

  1. Pingback: Leidinggeven op afstand – tips en tools | ESCIA

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s