Een ouder boek: relevant of rotzooi? Pareltje of papierbak? Pareltje! Ook al stamt Het Happinessproject van Gretchen Rubin uit 2009, het blijft een geweldig leuk en nuttig boek! ‘Ik had alles wat mij hartje begeerde, maar slaagde er niet in om het te waarderen’. Bekend gevoel! Het is dan ook een briljant idee om een jaar lang, elke maand een onderdeel van je leven aan te pakken en te kijken hoe dat je geluksgevoel verbetert. Of niet. Je werk, huwelijk, vrije tijd, ouderschap, geld … er zit voor iedereen wel wat tussen.

Gretchen zegt dat je je vaak achteraf pas realiseert hoe gelukkig je ‘toen’ was, vóór bepaalde zorgen of gewoon veranderingen in je leven. Maar je realiseerde het je niet. Dat wil ze aanpakken, zodat je nú bewuster bent van je geluk, én je bepaalde mentale gewoonten en zelfdiscipline aanleren om je voor te bereiden op mindere tijden. Dat doet ze met veel theorie, praktische voorbeelden en veel persoonlijke verhalen. Het maakt er een nuttig, fijn leesbaar, grappig en tijdloos boek van.

Het zelfhulpboek Het Happinessproject  …

… begint natuurlijk in januari, waarin Gretchen haar energie, vitaliteit, wil onderzoeken. Daar horen natuurlijk de welbekende zaken bij: meer slaap, meer fysieke activiteiten zoals krachtoefeningen en wandelen, maar ook rommel opruimen. Dat opruimen is een leuke verhandeling a la Marie Kondo, waarin ze de soorten rommel beschrijft (o zo herkenbaar) en haar manier van opruimen. Ook komen de nare klusjes aan bod. Heel aardig is haar streven om te dóén alsof ze energie heeft, net zoals doen alsof je lacht, met een pen tussen je tanden, je ook daadwerkelijk vrolijker maakt.

Liefde

In februari gaat het over de liefde en het huwelijk. Ze begint met een belangrijk uitgangspunt: probeer de ander niet te veranderen, alleen jezelf. Stop met mopperen. Verwacht geen complimenten, doe iets voor jezelf, niet voor de ander. Maak op de goede manier ruzie, over één issue tegelijk! En dump je onzekerheden ( ‘what if’) en je boosheid niet bij de ander. Ook belangrijk: laat je liefde zien. In februari begint ze ook een definitie van ‘gelukkig zijn’ te ontwikkelen: Om gelukkig te zijn moet je denken aan je goed voelen, je (minder) slecht voelen, je ‘passend’ voelen (‘right’), in een omgeving van groei.  Dat ‘right’ is interessant: het is het gevoel dat je een leven leidt dat bij je past, of voorbestemd is. Gretchen was juriste, en dat voelde nooit ‘right’, het schrijven past wél bij haar.  Ook de groei is belangrijk: je nieuwe eettafel geeft maar eventjes geluk, je tuin verzorgen élk jaar weer, omdat je er beter in wordt.

Ambitie

Door naar maart, waarin werk en ambitie centraal staan. Uit onderzoek blijkt dat gelukkige mensen productiever zijn, en betere leiders. Omgekeerd maakt werk ook gelukkig: groei, sociaal contact, lol, waardering. Belangrijke punten: nieuwe initiatieven (Gretchen start een blog), lol hebben van een mislukking, hulp vragen, slim (=efficiënt) werken, genieten van de voortgang die je maakt terwijl je bezig bent, en natuurlijk positief staan tegenover kritiek.   

Opvrolijken

In april gaat het over ‘opvrolijken’ en de combinatie met het ouderschap. Dat begint met ’s ochtends zingen! (de dochters vinden het geweldig!). Verder het erkennen van andermans (de kids in het bijzonder) gevoelens ook al lijken die nog zo raar, het actief bewaren van gelukkige herinneringen en vooral je tijd nemen voor projecten. De verhalen over de dochters zijn erg leuk!

Ontspanning

Mei staat in het teken van vrije tijd en ontspanning. Gretchen gaat op zoek naar nieuwe hobbies. Die vind ze in … kinderboeken. Ze houdt van de simpele plots van goed versus kwaad zoals in Harry Potter. Ook kijkt ze wat andere mensen doen in hun vrije tijd. Veel daarvan vindt ze niks (vliegvissen, brrr), en ze verzucht: ‘je kunt kiezen wat je doet, maar niet wat je leuk vindt om te doen’. Verder onderscheidt ze ‘uitdagend plezier’, ‘meedoen plezier’ (met je kids naar de speeltuin), ‘ontspannend plezier’ (tv of boek) en denkt dat de eerste twee het meeste geluk opleveren, door groei en sociaal contact.

Vriendschap

In juni gaat het over vriendschap. Volgens Epicurus en Martin Seligman (die van positieve psychologie) draagt dit het meest bij aan geluk. Een eerste stap is het onthouden van verjaardagen en (dus) zorgen dat je contactinformatie is bijgewerkt. Verder: mensen steunen in hun ambitie, mensen met elkaar in contact brengen, een vriend(in) helpen met opruimen, daar heb je immers ervaring mee. Ook: geef mensen het voordeel van de twijfel én maak (vaker) een afspraak om elkaar fysiek te ontmoeten. En niet te vergeten: niet roddelen over je vrienden! Gretchen heeft nog meer ambitie: 3 nieuwe vrienden maken.

Geld

Geld is het thema van juli. Ja, meer geld levert meer geluk op, helemaal als het relatief is: meer geld dan de buren! Er is een relatie tussen geld en gezondheid: beide brengen niet direct gelukgevoelens als je ze hebt, maar als je ze niet hebt, wat ben je dán ongelukkig! Gretchen’s voornemens: koop alleen wat je echt nodig hebt, laat je mooie dingen niet in de kast staan of hangen maar gebruik/draag ze en vervang alles wat kapot is. Het hoofdstuk gaat ook over ‘uitgeven’ in het algemeen: niet alles precies afmeten, maar royaal zijn, niet denken in ‘gisteren was het mijn beurt, nu dus jouw beurt’ (voor de klusjes). En tenslotte, soms koop je iets wat je gelukkig én ongelukkig maakt: te slecht voor de lijn, teveel rommel in je kantoor, nou ja winkelen in het algemeen dus. Geef iets op! Dat geeft je een gevoel van controle, óók een bron van geluk.

Eeuwigheid

Door naar augustus, en daar staat ‘eeuwigheid’ op de agenda, wat onder andere over spiritualiteit gaat. Een slim voornemen: lees verslagen van catastrofes, je waardeert gelijk je eigen omstandigheden meer. Wees niet alleen bezig met het voorbereiden op ellende, maar waardeer elke dag en beleef die bewust. Verder iets wat ik héél vaak lees: houd een dankbaarheidsdagboek bij. Ik begon er ooit mee en stopte weer, Gretchen heeft dezelfde ervaring. Een ander voornemen: imiteer een spirituele ‘docent’, a la ‘Wat zou Jezus doen?’. Gretchen volgt St. Therese van Lisieux die deed of ze gelukkig was om andere gelukkig te maken. Daar krijg je geen credits voor, omdat je zogenaamd geen moeite doet, dus het is extra hard werken.

Passie

September staat in het teken van passie, er één vinden of er helemaal voor gaan. Het idee is: dat wat je al doet, is je passie. Gretchen pikt ‘boeken’, goh! Haar eerste voornemen: schrijf een boek.  Ze krijgt het voor elkaar: 50.000 woorden in 1 maand. Zoiets geeft een gevoel van groei, van iets bereikt hebben. Een ander voornemen: maak er tijd voor! In deze maand dringt ook het besef door: je bent gelukkig als je denkt dat je gelukkig bent. Dit in tegenstelling tot wat John Stuart Mill zegt: ‘als je je afvraagt of je gelukkig bent, ben je het niet meer’.

Aandacht

Oktober gaat over aandacht, en mindfulness is er een belangrijk onderdeel van. Nuttig, het is goed voor je hersenen, het helpt je om van rot-gewoonten af te komen, vermindert stress en chronische pijn. En het verhoogt (dus) geluk. Gretchen gaat mediteren, en wel op koans, een vraag of stelling die niet logisch te begrijpen is, uit het Boeddhisme. ‘Wat was je gezicht voordat je ouders werden geboren?’. Ehhh. Verder: je veronderstellingen of heuristieken onderzoeken, zijn ze logisch, spreken ze elkaar niet tegen? En: je hersenen op nieuwe manieren stimuleren, bijvoorbeeld van je doel je password maken, hypnose, lach-yoga, creativiteit zoals tekenen, muziek maken of dansen. Ook schenkt Gretchen eens aandacht aan haar eetgewoonten: ze houdt een voedseldagboek bij. Ze schrikt van alle snacks die ze bijna ongemerkt naar binnen propt. Ja, met mindfulness komt ze van deze rot-gewoonte af.

Houding

Je houding, attitude, is het onderwerp voor november. Niet allerlei activiteiten ontplooien deze maand, maar anders in het leven staan. Meer lachen. Aardiger zijn, goed manieren tonen. Dat laatste beschrijft ze heerlijk aan de hand van netwerkbijeenkomsten. Nu eens niet het gesprek overnemen, de betweter uithangen, altijd in discussie gaan. Niet meer drinken bij dat soort bijeenkomsten hielp enorm! En een leuke afsluiter: altijd positief commentaar geven, een week eens niet zaken bekritiseren of klagen. Lastig want kritiek leveren is leuk en de criticaster komt slim over. O ja, het is ook nog eens makkelijker dan positief zijn. Als laatste: een mentale vluchtplaats maken voor als je in een slecht humeur bent. Denk aan iets leuks, een herinnering met je geliefden, een mooi landschap.

Evalueren

En dan is het december: bootcamp! Alle voornemens worden in deze maand uitgevoerd! Nou ja, ze probeert het maar het lukt niet allemaal. Maar elke dag lukt er wel iets, en dat brengt tevredenheid. En ze reflecteert: voelt ze zich gelukkiger? Ja. Niet door alle individuele voornemens. Wel door het overzicht wat ze ervan bijhield, wat een constante herinnering aan die goede voornemens was. Het gaf haar de motivatie om vol te houden en gaf een gevoel van controle. Maar ook als haar geweten, als herinnering hoe gelukkig ze in dit jaar is, en te blijven zorgen dat ze haar leven nú waardeert. Geluk zit in jezelf, dat heeft ze nu voor zichzelf bewezen.   

Mijn evaluatie van Het Happinessproject

Ik vond dit een erg leuk boek! Haar persoonlijke anekdotes, die toch gauw 70% van het boek zijn, geven veel details van haar leven en laten je haar familie en vrienden goed kennen. Zo leef je met haar mee. Ze stekt zich erg kwetsbaar op, en veel van haar ‘fouten’ vond ik erg herkenbaar. Raar maar waar: ik vond het boek bijna verslavend, hup door naar de volgende maand, want je wilt weten hoe het afloopt. En heel goed dat ze zich er niet van afmaakt met ‘ja ik ben gelukkiger’, alsof dat objectief meetbaar is, maar dat ze ingaat op het gevoel, en wanneer zich dat met name manifesteert.  

Elk hoofdstuk start met een stuk theorie, gebaseerd op de boeken die ze hierover leest. Erg nuttig. Daarna komt de praktijk, en dan met name wat er zo lastig aan is om zich aan die voornemens te houden. Geen doelen, die ze kan afvinken, nee, voornemens die permanent actief blijven. Het wetenschappelijke is dus wel aanwezig maar het grootste deel van het boek is toch anekdotisch. En die anekdotes zijn heel leuk om te lezen: haar schrijfstijl is prettig met veel humor, en veel gesprekken zijn letterlijk weergegeven, dat maakt het uitzonderlijk levendig voor een non-fictieboek. Gelukkig heeft het boek geen slordige fouten, helaas geen illustraties, maar wel een prettige lay-out en, ik schreef het al, een duidelijke structuur.

Interessant zijn de mening en de voorbeelden van anderen, die reageren op de blogs die Gretchen van dit project bijhoudt. Dat blog is bedoeld om anderen te inspireren, en dat blijkt te werken. Tegelijkertijd inspireren die reacties van lezers ons ook weer. De zoektocht naar geluk is tijdloos en de voornemens waarmee Gretchen haar eigen zoektocht invult zijn algemeen genoeg om inspirerend te zijn voor anderen. Het voornemen ‘Schrijf een boek’ hoef je niet te lezen als verplichte activiteit, maar wel als: doe iets speciaals met je passie.

Wat leerde ik ervan? Dat heel veel dingen bijdragen aan gelukkig voelen, sommige direct, sommige indirect. Dat je vaak terugkijkt op een periode en dan denk: wat was ik toen gelukkig … maar ik wist het niet. En dat je daarom meer moet genieten van elke dag en je leven nu moet waarderen. Ben ik voorbereid op mindere tijden? Mwah, er valt nog wel wat zelfdiscipline te leren … en wat vriendschappen aan te halen.   

Conclusie

Inhoud: Leerzaam +, Onderbouwd 0, Relevant +, Tijdloos +.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties -, Structuur +, Schrijfstijl +

FOMO -. 

Ik gaf het boek 3 ½ *

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Het Happinessproject duurzaam …

• via de (online) bibliotheek; 
• digitaal en gratis via Kobo Plus;
• of uit een minibieb (dat deed ik ook!)!

Koop Het Happinessproject duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (affiliate link);
• of via B-Corp Bol (affiliate link).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de kwartalige nieuwsbrief of op de wekelijkse blog-updates!