Familie: ‘nicht’ Roxane van Iperen

Ken je dit? Vroeger had je de posters van je favoriete popsterren aan je muur hangen. En nog steeds wil je naar al hun concerten. Je gaat naar alle films van je favoriete filmster. Je leest alles over ze en volgt ze op sociale media. Ze voelen als familie. Ja, dat heb ik ook, met mijn favoriete auteurs. Ik lees al hun boeken zonder recensies te lezen. Ik abonneer me op hun nieuwsbrieven en sociale media. Ze zijn familie, hun foto’s hangen aan de muur. Ik stel elke maand een nieuw familielid aan je voor. Deze maand is dat mijn ‘nicht’ Roxane van Iperen.

Waar schrijft ‘nicht’ Roxane van Iperen over?

‘Nicht’ Roxane schrijft fictie én non-fictie, en is vooral bekend van haar bestseller ’t Hooge Nest. Dit boek is gebaseerd op de levens van twee zusters die in de Tweede Wereldoorlog onderduikers opvingen in het huis waar Roxane nu woont. Het boek is in veel talen vertaald. De laatste jaren schrijft ze voornamelijk essays die gaan over het toenemende individualisme in de maatschappij en andere maatschappijkritische onderwerpen.

Heeft ‘nicht’ Roxane andere zakelijke activiteiten?

‘Nicht’ Roxane werkt ook als journalist en columnist. Natuurlijk heb je haar ook weleens gezien in een talkshow, en bij Lubach en Zomergasten bijvoorbeeld. Haar essays vind je o.a. in het NRC en Vrij Nederland

Ze is voorzitter van de Raad van Advies van het SIDN Fonds, dat zich richt op technologische innovaties met maatschappelijke impact. Ook is ze bestuurslid bij Matchingfonds De Coöperatie, die onderzoeksjournalistiek bevordert.

Hoe ziet het persoonlijke leven van ‘nicht’ Roxane van Iperen uit?

Roxane werd in 1976 in Nijmegen geboren. Ze groeide op in een onrustig en onveilig gezin. Haar boek ‘Dat beloof ik’ zou semi-autobiografisch zijn, en de onveiligheid die dat uitstraalt is enorm. In een interview met BNNVARA zegt ze hier het volgende over: ‘Van nul tot vijftien jaar, je vormende jaren, dan word je tot een bepaalde diersoort gemaakt. En dat krijg je er niet meer uitgeslagen.’ Ook niet nu ze ouder is. Roxane werd iemand die altijd hard rent, zegt ze zelf. ‘Altijd. Rennen voor het gevaar van iedere dag. Onvoorspelbaarheid.’ En dat uit zich in een ‘soort drive waardoor je altijd harder wil werken dan een ander, waardoor je altijd denkt: honderd procent is niet goed genoeg, daar moet nog een grote stap bovenop. Omdat je ergens diep in je denkt dat het nooit goed genoeg is, dat je onzichtbaar bent en of je bestaansrecht hebt’.

Van 1990 tot 1992 woonde ze in Málaga (Spanje), hoe grappig, want vandaaruit schrijf ik nu dit. Daarna ging ze terug naar Nederland en maakte haar gymnasium af in Sint-Michielsgestel. Ze studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam. Vanaf 2001 tot 2006 werkte ze als jurist en adviseur bij Nauta Dutilh en Van Doorn. Daarna werkte ze tot 2011 bij de multinational Tendris. Ze specialiseerde zich onder andere in belastingconstructies en duurzame verdienmodellen.

In 2011 begon ze haar eigen bureau De pleitschrijver. In 2014 startte zij haar journalistieke loopbaan, als columnist van glossy magazine Jackie. Ze werkte onder andere in 2016 en 2017 in Brazilië, waar ze ook gastcorrespondent van De Correspondent was. In 2016 kwam haar eerste roman uit, die in Brazilië speelt.

Roxane woont in de bossen van Naarden, in het huis dat voorheen ’t Hooge Nest was. Ze was getrouwd met haar jeugdliefde Joris Lenglet en is in 2023 gescheiden. Ze hebben 3 kinderen.

Welke boeken schreef ‘nicht’ Roxane van Iperen?

‘Nicht’ Roxane van Iperen schreef 9 boeken, waarvan 2 fictie, 1 geromantiseerde non-fictie en de rest puur non-fictie. Ik las ze allemaal! Die geromantiseerde non-fictie is natuurlijk haar prijswinnende boek ’t Hooge Nest.

Stemmen uit het diepe (2025)

Ik las eerder al haar 4-meilezing (zie onder), en onlangs het tweede verhaal uit dit dunne boekje, wat, dacht ik, ook in Brieven aan ’t Hooge Nest was opgenomen. Ik schreef (daarom) geen recensie. Flaptekst: In haar indrukwekkende 4-meilezing uit 2021 schrijft Roxane van Iperen over onze collectieve herdenking en het gevaar om in een oppervlakkig verhaal te blijven steken. Als je echt stil wil staan bij oorlogsleed, zonder valse nostalgie, moet je het complete verhaal willen kennen. Van Iperen laat zien dat oorlog niet onbeschrijflijk of onvoorstelbaar is. Zo ook in haar reconstructie van de nachtelijke ontruiming van de joods-psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch in 1943. Decennialang werd er over die gruwelijke gebeurtenis gezwegen. In hoeverre reconstructies, verhalen of herdenkingen iets van dat zwijgen opheffen, is niet te zeggen. Het gaat om het streven. Koop bij Bol

Eigen planeet eerst (2025)

‘Waarom doen jullie niks aan de klimaatcrisis?’ vragen de jongere generaties ons. In dit essay gaat ‘nicht’ Roxane in op deze vraag. Ze betoogt dat we op dit moment op twee verschillende planeten leven, elk met een eigen interpretatie van optimaal welzijn. De problemen worden veroorzaakt vanuit de éne planeet, de verantwoordelijkheid wordt gelegd bij de andere. Dáárom dus. Hoe die planeten ontstonden, en waarom we ze weer moeten laten samenvallen zet ze uiteen in een boeiend, prachtig verwoord betoog. Hierin komen een aantal ‘bekende’ spelers aan bod: het neoliberalisme, klimaatverandering, de aanval op de democratie, extreem rechts. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

Dat beloof ik (2023)

Fictie. Ik schreef een recensie op Goodreads. Een nogal beklemmend verhaal over huiselijk geweld en misbruik door de ogen van een 12-jarig meisje. Op de eerste bladzijden lezen we dat het meisje M met een hond in de hondenmand slaapt. Wat wreed dacht ik. Maar al snel wordt duidelijk dat dit bij haar oma is, dat dit de enige veilige haven is die zij kent, en dat het warme hondenlijf haar een gevoel van veiligheid en troost geeft. Thuis worden zij en haar moeder mishandeld, hoewel dit nooit expliciet wordt beschreven. Wel het huilen van haar moeder, het geluid van klappen, het opdweilen van het bloed. En haar constante voorbereidingen om te kunnen vluchten, weten waar de sleutels liggen, hoeveel stappen het is tot de deur, haar gespannenheid, en haar voorliefde voor rennen, alsmaar rennen. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

Eigen welzijn eerst (2022)

Uit mijn recensie: Dit essay is net zo fraai geschreven als het prijswinnende ’t Hooge Nest, en onderzoekt ook de historie. Niet van de Jodenvervolging, maar van onze toenemende neiging tot zelfbehoud, tot ‘Eigen welzijn eerst’. Een prima analyse én oproep om onze samenleving niet nog meer naar de kant van extreem-rechts te laten glijden. Het betoog is goed te volgen en best overtuigend, haar mening is duidelijk (en niet altijd genuanceerd) en gelardeerd met historische gebeurtenissen en buitenlandse ontwikkelingen, met name in de VS. Het slot, en ook het zwaartepunt van het betoog, is wellness-rechts en het gevaar daarvan. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

Dubbeluitgave 4 en 5 mei 2021 (2021)

Uit mijn recensie: Roxane van Iperen hield een voordracht bij de herdenkingsbijeenkomst 4 mei 2021; Daan Rovers schreef een essay voor 5 mei 2021, beiden in opdracht van Het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Beide stukken zijn gebundeld in een klein boekje: de Dubbeluitgave 4 en 5 mei 2021 met Stemmen uit het diepe en Het fundament van vrijheid. Ik las het op 7 oktober 2025, 2 jaar na de aanval van Hamas op Israëlische burgers, en na 2 jaar onafgebroken oorlog in Gaza met een potentieel vredesakkoord in de coulissen. Er zitten interessante filosofische punten ter overdenking in beide stukken. Over de waarheid niet willen weten, en over de pijlers van vrijheid. Over dingen goedpraten, en vrijheid van meningsuiting. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

Brieven aan ’t Hooge Nest (2021)

Ik schreef een superkorte recensie op Goodreads. De flaptekst stelt dat ‘sinds de verschijning van ’t Hooge Nest in november 2018 talloze lezers Roxane van Iperen hebben geschreven. Ontroerende brieven met ontboezemingen over de oorlog, over onbesproken leed en over opgroeien in een door trauma’s getekend gezin. Maar ook kwam er nieuwe informatie over personen uit ’t Hooge Nest aan het licht, die door deze publicatie wordt ontsloten.’ Het betreft hier dus geen roman, en er lijkt niet geredigeerd te zijn. Ik vond het erg interessant om méér over ’t Hooge Nest en haar bewoners te lezen, ook hoe het met de ‘bij-figuren’ afliep. Toegevoegd zijn teksten van een paar van haar lezingen. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

De genocidefax (2021)

Uit mijn recensie: Dit boekje gaat over de genocide in Rwanda in 1994. Maar ook gaat het over collectief zwijgen. Dat je uitspreken, verbanning uit de groep betekent, je je baan verliest, het doodsbedreigingen oplevert. En dat er toch dappere klokkenluiders zijn die het zwijgen doorbreken. Roxane stelt ons de vraag: wat zou jij doen? Roméo Dallaire is zo’n klokkenluider en over hem gaat dit essay. Hij is de commandant van de VN-troepen in Rwanda. Hij waarschuwt zijn meerderen dat er een genocide aanstaande is. Er komt geen actie. Achteraf zegt de VN: we wisten het niet. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

’t Hooge Nest (2018)

Fictie: Uit mijn recensie: Ik had al veel gehoord over dit boek, en dan kan het alleen maar tegenvallen. Maar dat deed het niet! Wat een prachtig boek! Het begint als een geschiedenisboek, met feel feiten en korte omschrijvingen. Kort en pittig, niet saai. Als de Jodenvervolging begint, begin dertiger jaren, worden de beschrijvingen uitgebreider, en verandert het boek in een roman, maar wel helemaal gebaseerd op feiten. De zussen hebben namelijk veel materiaal achtergelaten, omdat ze Anne Frank in de kampen kenden en daarvoor zijn geïnterviewd. Toch iedere keer weer schokkend om te lezen hoeveel Joden er verraden zijn en hoe antisemitisch Nederland was (is). Het boek kent een gedeeltelijk happy end: sommige familieleden overleven de kampen. De meeste niet. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

Schuim der aarde (2016)

Fictie. Uit mijn recensie: Deze roman speelt in Brazilië, en dan voornamelijk in, of liever op, De berg. Dat is de grote achterbuurt, met tienduizenden schamele hutjes, en mensen die van de hand in de tand leven. Slechtbetaalde baantjes hebben, zoals huishoudster, of prostitué zijn, of bij de criminele bende, de Organisatie, horen. Op De berg leeft Lucy, een prostitué, die haar eerste kind afstaat voor illegale adoptie. Haar tweede kind komt zwaar gehandicapt ter wereld na een mislukte zelf uitgevoerde abortus. Ook op De berg leeft Manuela, de huishoudster van Elizabet. Deze laatste is vrouw van een hoge politiefunctionaris en werkt zelf ook bij de politie. Ze wil dolgraag een kind, maar zij en haar man Hugo blijven kinderloos. Afkomstig van de berg is Anjo, ‘engel’, die naar De vlakte wordt gebracht waar hij samenleeft met andere verlaten kinderen en twee criminelen, en een stroom truckers ‘bedient’ in ruil voor eten. Mooi boek, en ook naar. Lees mijn recensie | Koop bij Bol

Andere publicaties

Roxane schreef ook een aantal essays voor diverse kranten en bladen. Hier vind je een overzicht.

Verantwoording

Alle informatie is ontleend aan Wikipedia, Bol, Roxane’s eigen website.

Meer weten over mijn familie?

In januari 2023 stelde ik neef Menno Lanting voor.
En in februari nicht Jitske Kramer.
In maart was de beurt aan neef David Graeber.
April was voor nicht Naomi Klein.
In mei stelde ik neef Joris Luyendijk voor.
En in juni nicht Margriet Sitskoorn.
In juli was de beurt aan neef Daniel Pink.
Augustus was voor nicht Mariana Mazzucato.
In september stelde ik oom Jos Burgers voor.
En in oktober nicht Danielle Braun.
In november was de beurt aan oom Stephen R. Covey en zijn kinderen.
December was voor nicht Brené Brown.
In januari 2024 stelde ik neef Martin van Staveren voor.
En in februari nicht Japke-d. Bouma.
In maart was de beurt aan neef Walter Isaacson
April was voor nicht Kate Raworth.
In mei stelde ik neef Raymond de Looze voor.
En in juni nicht Roos Vonk.
In juli was de beurt aan oom Daniel Kahneman.
Augustus was voor nicht Rita McGrath.
In september stelde ik neef Berthold Gunster voor.
En in oktober nicht Barbara Baarsma.
In november was de beurt aan neef Adam Grant
December was voor nicht Susan Cain
In januari 2025 stelde ik neef Kees Klomp aan je voor.
En in februari nicht Nadine Maarhuis.
In maart was de beurt aan oom Robert Cialdini
April was voor tante Jane Goodall
In mei stelde ik neef Jaap Bressers aan je voor
En in juni nicht Babette Porcelijn.
In juli was de beurt aan mijn neef Yuval Noah Harari
Augustus was voor nicht Robin Wall Kimmerer
In september stelde ik neef Rutger Bregman aan je voor
En in oktober nicht Roxane van Iperen.