Na Hoog spel en Topteams pakte ik vorige week Katja Staartjes’ Top-inspiratie uit 2008 van de stapel. Dit prachtig uitgevoerde boek focust op het halen van je persoonlijke doelen, en wie kan ons hierbij beter inspireren dan de vrouw die als eerste Nederlandse op de top van Mount Everest stond? Zij haalde haar, bepaald ambitieus te noemen, doel en leidde daarna nog vele expedities naar andere hoge toppen. Haar inzichten in alle aspecten van succes en leiderschap zijn gegrond in bijzondere ervaringen. 

Het eerste wat opvalt zijn de prachtige foto’s van bergen en beklimmingen. Daarna de combinatie van praktijk en theorie: vanuit haar ervaring bij verschillende expedities leidt Katja zinnige en bekende adviezen af. De 59 afzonderlijke thema’s dekken een breed spectrum af, en de bijbehorende 59 ervaringen geven een mooie impressie van de uitdagingen en het plezier van bergbeklimmen.  Geen boekenwijsheid dus, de wijsheid in dit top-boek!

Het zelfhulpboek Top inspiratie …

…. heeft als ondertitel Van droom tot succes, en zo is het boek ook gestructureerd: in 5 fasen leidt het je naar de top, en behandelt ook het missen van de top, en over je top heen zijn. Heel goed om die thema’s óók te adresseren. De tekst bij de 59 thema’s is steeds ongeveer 1 A4, waarvan ¾ wordt besteed aan de bergervaring, en ¼ aan het algemene advies of leerpunt. Ik schreef van een aantal voor mij bijzondere thema’s de leerpunten op.

Ambitie

Ambitie is één van de thema’s uit de eerste fase ‘Dromen van je top’. Verrassend genoeg stelt Katja dat ze klim-technisch géén top-klimmer is. Op hoge bergen neemt ze de eenvoudigste route. Haar ambitie is die grote hoogten bereiken! En bij elke volgende expeditie legt ze de lat weer wat hoger, maar op verschillende terreinen: een moeilijker route, een bijzondere aanpak, haar rol in het team. Ze wil zichzelf verbeteren, vooruitgang boeken. Haar ambitie wordt gedreven door haar ‘hartstochtelijke drive’ en haar eerzucht, interne en externe motivatoren dus. En haar advies is dan ook om je af te vragen of jouw motivatoren en je ambitie groot genoeg zijn om de offers te brengen die nodig zijn. Liefst vóór de start van de reis naar de top …

Route

Wist je dat je de top van Mount Everest met minimaal 15 verschillende routes kunt bereiken? Katja koos voor één van de twee makkelijke, en sloot zich aan bij een internationale expeditie. Veiligheid en succes waren het belangrijkst. Plezier pas daarna. Maar dat kan bij een volgend doel weer anders zijn. Ook bij ons-niet-klimmers. Zet dus steeds alle mogelijke routes op een rijtje en vraag je af welke elementen het belangrijkst voor je zijn, en wat alle voor- en nadelen zijn van die routes.

Genieten

In de tweede fase, onderweg, is Genieten een thema. Ze geniet van de bergen, van de inspanning. Maar ook van weer thuis komen, een warme douche, het eigen bed. Geluksmomenten bestaan bij de gratie van tegenstellingen, stelt ze. Bijzonder en normaal is relatief. Genieten kan ook van kleine dingen, dichtbij.

Vallen en opstaan

Katja heeft een hekel aan fouten maken, ook al weet ze dat je daar het meest van leert. Ze houdt van controle, van een zeer goede voorbereiding. Goed in de bergen, waarbij een fout je dood kan betekenen. Niet zo handig in de klimhal, omdat ze zo niet beter leert klimmen. Perfectionisme heeft zo z’n nadelen. Ze moet leren de controle los te laten en haar fouten te accepteren. En zo werkt dat ook in managementfuncties.

Spiritualiteit en intuïtie

Je kunt de bergen niet ‘overwinnen’, niet alles is maakbaar. Stormen die je wegblazen, lawines, je kunt er niets tegen doen. Je moet dus respect hebben, je aanpassen, haar spiritualiteit, gebaseerd op de boeddhistische cultuur gaat hiervan uit. Klimmers met respect hebben een betere intuïtie voor de omstandigheden en zijn daardoor succesvoller. Daar gaat ook het volgende thema over, waarin Katja besluit om tijdens een expeditie op de Dhaulagiri (8167 meter) net vóór de top om te draaien. Ze zal nooit weten of dat de juiste beslissing was, maar vertrouwt op haar intuïtie.    

IJle lucht

Op 8000 meter is de luchtdruk slechts 30% van normaal en zuurstofgebrek heeft invloed op je lichamelijke en cognitieve functies. Je zit tegen je grenzen aan, in de ‘Zone des doods’. Ongezond, niks ‘genieten’. Is het zo ook niet voor CEO’s? Ze kunnen er niks meer bijhebben, zijn eenzaam en leven ongezond. Dat houd je geen jaren vol.

Teamgeest

Samenspel gaat over teams, maar tijdens haar Everest-expeditie was de teamgeest niet best. Geen gezamenlijke voorbereiding, geen gezamenlijke ervaringen, het team was te groot en te divers. Er werd te weinig gewerkt aan een gezamenlijk doel, samen de zware lasten verdelen, op elkaar ingespeeld raken. Die teamgeest is nodig om ook individueel een grotere kans op succes te hebben. Net als bij projectteams.   

Jezelf zijn

In de Samenspelfase is jezelf kunnen zijn niet altijd een goed idee. Bij een goede bekende kun je jezelf zijn, maar klaag je ook sneller over de omstandigheden, hoe moe je bent, welke twijfels je hebt. En dan geef je eerder op. Dus: authenticiteit gaat niet altijd samen met het leveren van een topprestatie. Een verfrissende visie!   

Discipline

In de fase Succesfactoren vond ik Discipline heel treffend: op grote hoogte en bij flinke kou je tentje uit meters sneeuw graven, en tot zo’n 8 liter (geen typo!) thee per dag drinken. Omdat je heel snel ademt, raak je veel vocht kwijt. Maar voordat het water kookt ben je een uur verder … Om die discipline op te kunnen brengen moet je steeds je einddoel voor ogen hebben.

Nieuwe uitdaging

Sja, dan heb je op de top van de Everest gestaan, en dan? Met de ervaringen van de mindere teamgeest bij de Everest-expeditie, besluit Katja zélf expedities te organiseren waarin ze haar ideeën over teamvorming kwijt kan. Dat is een nieuwe uitdaging. En o ja, ook moeilijker klimroutes kiezen. Haar eerste eigen expeditie geeft haar méér voldoening dan de Everest-beklimming! Blijven groeien dus, en nieuwe dromen dromen.

Over de top

Over de top is een prachtige afsluiter! Mentaal is Katja sterker geworden, maar fysiek zal het steeds minder gaan (ze is twee jaar jonger dan ik, ik kan me er álles bij voorstellen). Blessuregevoeliger, nog harder trainen, minder herstelvermogen. De doelen worden hierop aangepast. Lagere toppen, meer trektochten, meer bereiken qua organisatie … er blijft genoeg over om van te dromen!

Mijn evaluatie van Top-inspiratie.

Ik vond het verrassend om te ervaren hoe ik (als a-sportief typetje) de ervaringen van de topsport kon projecteren op het streven naar succes op andere gebieden. Katja toont helder aan dat dezelfde thema’s spelen. Natuurlijk is het gebaseerd op eigen ervaringen en niet onderbouwd met wetenschappelijke onderzoeken. Maar het betoog is overtuigend, en nog belangrijker: leuk en interessant om te lezen, terwijl je geniet van de prachtige foto’s. Succesvol zijn, iets willen bereiken, het is voor iedereen relevant en van alle tijden. De adviezen zijn dan ook nuttig, ook al zijn ze op zich niet nieuw.

De uitvoering tilt dit boek naar grote hoogten. Luxe uitgevoerd met glanzend papier, mooi kleurgebruik en natuurlijk de paginagrote foto’s. De verhalen over de beklimmingen zijn erg interessant, en de emoties herkenbaar, al zijn de omstandigheden dat niet. De structuur is goed gekozen en de thema’s volgen elkaar logisch op. De schrijfstijl is prettig, geen opschepperij, jargon, of onduidelijke stellingen. Integendeel, je voelt bijna de sneeuw onder je schoenen en de zware rugzak op je schouders, de verhalen zijn heel beeldend geschreven. Ik ben altijd kritisch op de redactie, maar deze was ook prima, ik vond slechts 1 typo. Hoewel ik me een tijdlang niet kon voorstellen dat 8 liter vocht per dag drinken geen foutje was ….

Mis je iets als je dit boek niet leest? Nee, maar zoek je wat zelfhulp voor succes in je leven, dan is dit zeker een aanrader, want van een auteur die aantoonbaar succes had.

Conclusie

Inhoud: Leerzaam 0, Onderbouwd 0, Relevant +, Tijdloos +.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties +, Structuur +, Schrijfstijl +

FOMO -. 

Ik gaf het boek 4*

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Top-inspiratie duurzaam …

• via de bibliotheek
• uit de collectie van een kennis (dat deed ik ook!); 
• of uit een minibieb!

Koop Top-inspiratie duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!