Het water komt van Rutger Bregman uit 2020 is …. een brief. Een brief aan alle Nederlanders, zo zegt de ondertitel. Een klein, dun boekje met een grote, belangrijke, goed geformuleerde boodschap die nog steeds geldt: we zijn niet voorbereid op de zeespiegelstijging. Ondanks alle klimatologen en andere kenners, die ons blijven waarschuwen … Klinkt bekend? Voor de echte ouderen onder ons waarschijnlijk wel.

Want hetzelfde gebeurde ons vóór 1953. Rutger gebruikt het levensverhaal van Johan van Veen om de gebeurtenissen rond die tijd lekker levendig te schetsen. Ik had nog nooit van Johan van Veen gehoord, maar hij is de ‘vader van het Deltaplan’. Hij voorspelde de Watersnoodramp van 1953. Niet één keer, maar 20 jaar lang. We deden niks. Nou ja, we bouwden de Deltawerken. Ná de ramp. En nu is er wéér strijd nodig. Tegen het water én tegen onze apathie.

Het maatschappelijke boekje Het water komt …

…. bouwt een spannend verhaal op. Over de dijk bij Nieuwerkerk, die het water moet tegenhouden. Want als dat niet lukt staat heel Zuid-Holland onder water. De dijk houdt het …. niet. Door een serie toevalligheden wordt toch een nóg grotere ramp voorkomen. Want: het springtij was laag, de wind matig, de Rijn en Maas stonden laag. En een schip ziet kans in het gat in de dijk te varen.  Was één van die toevalligheden niet opgetreden, dan had het water tot in Amsterdam gestaan.

We hadden mazzel.

Dat hebben we waarschijnlijk de volgende keer niet. Daar gaan de volgende hoofdstukjes over. Over de klimaatmodellen, en welke zeespiegelstijging ze voorspellen. Over het smelten van de ijskappen, wat nú al gebeurt. Over kantelpunten.

Ná 1 februari 1953 werden alle gaten in dijken razendsnel gedicht. We bouwden de Deltawerken, waarvan men eerst dacht dat het onmogelijk was. “We moesten eerst kwaad worden …”. Kosten: meer dan 20% van het BBP.

Gaat ons dat weer gebeuren? Pas ná een ramp oplossingen, die er allang zijn, preventief toepassen en maatregelen tegen zeespiegelstijging nemen?

Dat is de vraag die Rutger álle Nederlanders stelt.

Mijn evaluatie van Het water komt

Rutger’s beschrijving van de watersnoodramp leerde mij nieuwe dingen: alle waarschuwingen die genegeerd werden, de toevalligheden die nóg ergen voorkwamen, ik kende die helemaal niet. Dat we weer een zeespiegelstijging tegenmoet kunnen zien, is me niet onbekend. Hoe hoog die zal zijn, sja, dat weet ik niet precies. En de experts ook niet, de scenario’s veranderen continu, er zijn veel verschillende modellen. De modellen waarmee Rutger zijn betoog onderbouwt, waren misschien de slechtst denkbare, of zijn inmiddels weer aangepast. Maar één ding is zeker, het water komt.

Geeft Rutger adviezen? Ja, natuurlijk gericht op het beperken van de opwarming van de aarde. Allemaal optimaal duurzaam leven in Nederland zal zeker niet lukken, dat vergt teveel investeringen. Er moeten 8 miljoen gebouwen van het gas af, negen miljoen auto’s van benzine af, 75 miljoen zonnepanelen aangesloten …. Het kan wel, en is ook betaalbaar als we er op tijd mee beginnen. Nu, zeg maar. Daar is te weinig draagvlak voor in Nederland, we stemmen niet voldoende op partijen die dit stimuleren. We kunnen beschermwallen opwerpen voor de kust … ook kostbaar, en daar hoor ik helemáál niets meer over.

Er is waarschijnlijk weer een ramp nodig om het onmogelijke tóch voor elkaar te krijgen. Niet zo’n langzame ramp, als klimaatverandering, maar een plotselinge grote ramp. Geen prettig vooruitzicht.

Rutger’s oproep aan ons Nederlanders is te doen wat we kunnen. Hij is daarin niet de eerste, en zal ook de laatste niet zijn. Hij heeft wél een bijzonder aantrekkelijke manier gevonden om de boodschap over te brengen. Goed geschreven, leuk uitgevoerd.

Mis je iets, als je deze brief niet leest? Nee, het is een bekend verhaal. Maar … wist je dat de Deltawerken maar een zeespiegelstijging van 40 cm aankunnen? En er nu zo’n 2 meter wordt verwacht? Nee?

Conclusie

Inhoud: Leerzaam 0, Onderbouwd 0, Relevant +, Tijdloos 0.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties +, Structuur +, Schrijfstijl +

FOMO -. 

Ik gaf het boekje  3 ½ *

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Het water komt duurzaam …

• via de (online) bibliotheek;
• digitaal via Kobo;
• of uit een minibieb (dat deed ik ook!)!

Koop Het water komt duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!