Ik houd van de columns van Japke-d. Bouma in het NRC, maar maar af en toe mis ik er een. Hoe mooi is het dan als ze gebundeld worden! Ook Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik uit 2025 is weer zo’n bundel met (bewerkte) columns en het is wéér genieten. Natuurlijk gaat het over seksisme, maar niet alleen dat. Ook AI, kerstbomen, hotelkamers en in je eentje op vakantie gaan komen voorbij. En nog veel meer. Vol ironie, en een aantal ook zónder ironie.

Denk ik dan, want Japke-d. geeft in de inleiding al aan dat veel mensen haar gevoel van humor niet snappen, ironie niet herkennen en woedend worden over wat ze schrijft. Maar ze blijft het proberen, met ironie, want dat is nog de enige manier om mensen te laten nadenken. Is alles in het boek dan ironie? Nee, schrijft ze, maar vogel vooral zélf uit wat wel en wat niet. Wat voor jou waar is en wat niet. Oké, dat deed ik! En met veel plezier en af en toe een frons.

Het managementboek Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik …

… houdt ons weer een spiegel voor over hoe het er toegaat op kantoor, met name in de samenwerking tussen mannen en vrouwen. Niet alleen met grappige, ironische stukjes, maar ook met grappige, best serieuze stukjes. Zoals de eerste paar, waarin ik geen ironie zag.

Impostersyndroom

Het eerste gaat over het impostersyndroom, denken dat je nooit goed genoeg zult zijn. Dat komt vooral bij vrouwen voor. Maar Japke-d. stelt ook dat hoe beter mensen in hun vak zijn, hoe meer ze er last van hebben. En ook de mensen die luisteren, mensen met nuance. En de mensen die zich altijd goed voorbereiden, die experts om zich heen verzamelen, die twijfelen. Want het impostersyndroom maakt je scherp. Eigenlijk is het een superkracht. Het is helemaal geen syndroom! En mensen die het overduidelijk niet hebben, die overlopen van zelfvertrouwen, zijn die wel te vertrouwen? Of is dat juist een red flag?  

Seksisme

De tweede en derde gaan over seksisme en dat mannen vaak niet begrijpen wat dat is en zich hardop afvragen of het wel bestaat. Maar ook dat vrouwen vaak geen weerwoord hebben. Voor dat laatste heeft Japke-d. wel een oplossing, ze geeft ons een paar nuttige antwoorden. ‘Het was maar een grapje’ – Humor is niet je sterkste punt he? ‘Vrouwen zijn ook seksistisch tegen mannen’- O echt? En zorgt dat voor een loonkloof met vrouwen? En minder mannelijke CEO’s? ‘Kunnen we niet gewoon gezellig met elkaar omgaan?’- Gezellig voor wie? ‘Ben je ongesteld? Wat kijk je boos?’- Zo kijk ik altijd als ik jou zie. En dan nog eentje die multifunctioneel is: Je stinkt enorm uit je bek. Grof, maar ja, dat zijn de meeste opmerkingen die je als vrouw naar je hoofd geslingerd krijgt, ook.  

Een boeiende column gaat over de reacties toen NRC een vrouwelijke hoofdredacteur kreeg. Deze is wél ironisch, want de ‘feminisering’ neemt volgens Japke-d. inderdaad hinderlijke vormen aan: er worden alleen maar knappe jonge mannen aangenomen, er hangen bangalijsten getiteld ‘vers mannenvlees’ naast de koffieautomaten, én ze moeten elkaar op vergaderingen voortaan laten uitpraten. O ja, en iederéén moet de kopjes in de vaatwasser zetten. Plus nog tientallen andere enge gewoonten, heerlijk.

Algoritmen

Een ander, serieus stuk gaat over het algoritme op socmed als loverboy. Het weet precies wat je nodig hebt, maar ondertussen wordt je misbruikt. Japke-d. merkt het, maar weet ook dat jongeren, en vooral meisjes, daar nog veel gevoeliger voor zijn. Ze verwijst naar het werk van Jonathan Haidt en Stefan van der Stigchel, die causale verbanden, of tenminste correlaties aantonen tussen sociale media en depressies bij jongeren. Iets ironie, of misschien niet, komt op bij haar oplossing voor deze loverboys: sociale media verbieden, voor iedereen. Behandel het als cocaïne. Want alléén lukt afkicken niet, er is een verbod, met boetes en celstraf, nodig. En dan volgen er 8 bijzondere nuttige tips van Stefan, waarvan ik er één niet nodig heb: ga naar de wc zonder telefoon. Dat doe ik namelijk niet. Maar zou ik dat niet eens moeten uitproberen? Ik heb gelijk last van FOMO …

Kerstboom

Een andere, wel degelijk ironische column, gaat over het opzetten, en weer weghalen van de kerstboom. De ‘kerstapo’ verbiedt opzetten vóór 6 december en verplicht opruimen vóór 6 januari. Japke-d. maakte er regeltjes van, en nummer 3 vind ik wel een héél goed idee: mensen die zichzelf ‘authentiek’ noemen of ‘dicht bij zichzelf blijven’ mogen de kerstboom alleen opzetten op … 12 april. Dat ga ik zeker doen: niet omdat ik nou zo authentiek ben, maar wél jarig op die dag! Leg mijn cadeautjes er maar onder!

Hotelkamers

En dan een heerlijk stuk met 17 dingen die misgaan in een hotel. Lekker ironisch opgeschreven, en wáár! Over inchecken, de verwarming die niet uit kan en ramen die niet open kunnen, complexe doucheknoppen, beroerde ontbijtbuffetten en gesloten zwembaden, en wat je allemaal hoort in gehorige kamers …. Dan liever met de tent op pad, stelt Japke-d. Nou ….

Tjet

En als uitsmijter een column over Tjet. Want Tjet kan alles. Ook columns schrijven in de stijl van Bas Heijne. Gebruiken columnisten Tjet al? En journalisten? En cabaretiers? En zouden wij, lezers, dat accepteren als we dat wisten? Of verwachten we dat juist? Of moeten er waarschuwingen komen? ‘Deze roman kan sporen van ChatGPT bevatten.’ Zoiets? En als je op de achterflap #NOAI zet, wie gelooft je dan nog? Hoe ver zul je gaan, en wat doet dat voor je identiteit?  

Mijn evaluatie van Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik.

De columns van Japke-d. zijn altijd scherp, grappig én leerzaam. Een mix van theater en college, en Japke-d. geeft die theatercolleges tegenwoordig óók. Daar zijn haar stukjes uitstekend voor geschikt. Ze maakt gebruik van recente gebeurtenissen, of recent gepubliceerde boeken, waardoor haar opmerkingen altijd relevant zijn, maar niet altijd tijdloos. Net als een oudejaarsconference.

Ook dit boek is weer goed verzorgd en geredigeerd. Fijne schrijfstijl, en heel herkenbaar voor de gemiddelde Nederlander, en vooral voor de vrouwelijke kantoortijgers onder ons. Ik las het eBook, dat sober is en, evenals de geprinte versie, geen illustraties heeft. Maar daar mis je niets aan, veel zie je gewoon vóór je. Zoals de feminiene redactie, de hotelkamer en de kerstboom.

Mis je wat, als je dit boek niet leest? Nou nee, maar een nar heeft zijn nut, vooral voor koningen. Dus als je de ironie van de columns niet ziet, dan is dit boekje juist iets voor jou.

Conclusie

Inhoud: Leerzaam +, Onderbouwd 0, Relevant +, Tijdloos –

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties -, Structuur 0, Schrijfstijl +

FOMO -. 

Ik gaf het boek 3*

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik duurzaam …

• via de (online) bibliotheek; 
• digitaal en gratis via Kobo Plus (dat deed ik ook!);
• of uit een minibieb!

Koop Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!