Wat een geweldig leuk boek! Ik heb bijna voortdurend geschaterd. Jan Beuving en Ionica Smeets schreven De auto, de geit en de wiskunde uit 2026 vast ook met een grote grijns. Het gaat over het drie-deuren-probleem: achter twee deuren staat een geit, en achter de derde deur de auto. Kandidaten in een spelshow werden uitgedaagd de juiste deur te kiezen. Met wat wiskundige kennis konden ze hun kansen flink verhogen. Dit probleem wordt op 99 hilarische manieren verpakt, met veel gevoel voor taal en soms gemixt met andere ‘puzzels’.

Ik kende het 3 deuren-probleem al, maar snapte weinig van de Wikipedia-uitleg. En nog niet. Jan en Ionica weten het simpeler uit te leggen. Alleen dat ‘willekeurig’, daar moet ik nog op kauwen. Maar dat is niet de crux van het boek. Het probleem, of de spelshow, speelt een rol in een aantal verhalen, een WOO verzoek, een motie van de PvdD, een contactadvertentie van Pier Ebbinge, een uitgeschreven Droste-effect, en ga zo maar door tot je op de 99 zit. Misschien niet allemaal even leerzaam, en qua wiskunde wat mager, maar daardoor geschikt voor bèta’s én alfa’s. Mijn favoriet? Nummer 3, getiteld Een zelfstandig naamwoord eerder. Het kwartje viel niet direct, maar daarna: schateren.

Het niet-te-categoriseren boek De auto, de geit en de wiskunde…

… begint uiteraard met het drie-deuren-probleem, de oplossing en het waaróm van die oplossing. Ook wordt beschreven hoe dit keuze-probleem in een Amerikaanse spelshow werd gebruikt: ‘Let’s make a deal’ met presentator Monty Hall. In het Engels heet het dan ook het Monty-Hall-problem. Het idee van de 99 variaties komt van de Franse Oulipo-beweging, waar Perec en Battus deel van uitmaakten. En deze twee heren, of eerder, hun ideeën, komen ook in dit boek terug. Leerpuntje, want ik kende ze niet. Heel bijzonder wat de mannen presteerden, en goed gedaan van Jan en Ionica om hier zelf mee aan de slag te gaan.

Normaal geef ik nu een samenvatting van de inhoud, maar dat zou bij dit boek de grap, en de uitdaging van het ontdekken van de crux van elk verhaal, totaal om zeep helpen. Want het is niet alleen een kwestie van lezen, maar bij vele variaties ook nadenken, puzzelen, de grap zoeken. In mijn geval ook: Googlen. Naar de QWERTY-transformatie bijvoorbeeld, en Clerihew. En spelenderwijs leren: hoe vroeger de telegrammen werkten bijvoorbeeld. Ik kwam niet uit de AIVD-kerstpuzzel, maar misschien is dat juist de grap, en ook de beginzinnen begreep ik niet. De discussie over de royalty’s van het boek vond ik ook heel gevat, en het zou me niets verbazen als dit niet verzonnen was.

Mijn evaluatie van De auto, de geit en de wiskunde

Leerde ik wat, tussen het lachen door? Jazeker. Wat losse weetjes, en ook om kritisch te lezen. En om logisch na te denken, onder andere bij de puzzels met de kabouters met de gekleurde hoeden en deuren, en de liegende wachters. Maar vooral hoe creatief mensen kunnen zijn, ik zie AI dit nog niet nadoen.

Wat me wel opviel, toen ik Wikipedia er nog eens bijpakte om te kijken waarom ik het probleem in eerste instantie niet snapte, is dat de uitleg van Jan en Ionica bij de ‘Foutieve uitleg’ staat. Ik noem het eerder ‘simpele uitleg’ wat het resultaat is hetzelfde.

De andere criteria waar ik gewoonlijk de boeken op beoordeel zijn relevantie en tijdloosheid, en hier worstel ik. Voor welk doel is het boek relevant? Om ons vrolijk te maken, best fijn in deze tijden? Om jongeren aan het lezen te krijgen, om ze wiskunde te leren waarderen? En tijdloos, sja. Over een paar jaar is dit boek nog net zo leuk, maar herlezen doe je het niet, de grappen heb je al ontdekt.

De uitvoering is erg goed. Sommige hoofdstukjes horen bij elkaar, en dat is leuk lezen, de volgorde is goed. Ook grijpen een aantal hoofdstukjes terug op eerdere verhalen, dat is ook grappig gedaan. Een flink aantal hoofdstukjes hebben tekeningen, dat geeft de nodige variatie. Maar het boek blinkt uit in humor en schrijfstijl. Dubbele punten daar.

FOMO? Nee, wel erg leuk om cadeau te geven.

Conclusie

Inhoud: Leerzaam 0, Onderbouwd 0, Relevant 0, Tijdloos 0.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties +, Structuur +, Schrijfstijl ++

FOMO -.

Ik gaf het boek 4*

Ken je dit boek? Wat vond je ervan?

Lees De auto, de geit en de wiskunde duurzaam …

• via de (online) bibliotheek (dat deed ik ook!);
• of uit een minibieb!

Koop De auto, de geit en de wiskunde duurzaam …

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• niet meer beschikbaar bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!