De kloof tussen stad en platteland, rijken en armen, burger en politiek wordt groter en de communicatie verhardt. De taal die wordt ingezet, met name op social media, is die van geweld, wij tegen zij. Om niet mee te gaan in die verharding moet je verbindende taal gebruiken. En dan helpt het boekje Open van Stine Jensen en Ingeborgh Herdingh uit 2023.

Taal schept de werkelijkheid, beïnvloedt de manier waarop we leven. ‘Tijd is geld’ maakt ons gericht op snelheid, op efficiency. ‘Zeeën van tijd’ leidt tot ander gedrag. Als de taal woedend of hard is, zijn wij dat ook. Daarom zoeken Stine en Ingeborgh naar woorden die helpen om te verbinden, te ontspannen, te verlichten, te openen. Naar taal die niet oordelend is, maar onderzoekend. Wat ze vinden is verrassend, en de leuke tekeningen ondersteunen het uiteindelijke doel: de kloof dichten.

Het filosofieboek Open …

… is verdeeld in een aantal hoofdstukjes met elk een thema. Zo zijn er woorden die openen, vertragen, bezinnen, ontspannen, waarderen, compassievol zijn, verzorgen, verbinden, over de natuur gaan, waardig zijn, scheppen, humor hebben en spiritueel zijn.

Elk hoofdstuk heeft een mooie illustratie, die vaak afstand als onderwerp heeft: mensen die een touw over een kloof spannen (bij Openen), een man die over een koord naar een kerkklok met wijzers toeloopt (bij Vertragen) een vogel met een bloem, hoog in de lucht, een lege stoel uitkijkend over de zee (bij Ontspannen), allerlei mensen, ieder op hun eigen eilandje, enzovoorts. Daarna volgt een gedicht, en dan twee bladzijden met elk 7 of wat meer woorden binnen dat thema. Elk hoofdstukje sluit af met een persoonlijk verhaal van de auteurs.

Al is het een boek met weinig woorden, je hebt het niet snel uit. De filosofische stijl dwingt je tot langzaam lezen en reflecteren. En genieten van de mooie illustraties, daarvan de verborgen betekenis ontdekken.

Scheppen

Ik bleef wat langer stilstaan bij het hoofdstukje over scheppende woorden.

• Een figuurtje rolt een grote witte bol de heuvel op.
• Het gedicht is als volgt: ‘Ik verbeeld, creëer, probeer, faal. Als een kind speel ik met de kleuren en vormen van mijn leven. Ik laat me horen, schep mijn bestaan en laat me leiden door mijn hart. Ik beziel wat ik aanraak. Alles is mogelijk.
• De woorden: intentie, faalmoed, intuïtie, vitaliteit, kunstzinnig, kunst, spelplezier, struikelvaardig, avontuur, wankelmoed, uitproberen, creativiteit, expressie, homo ludens, potentie, energie, levenslust, verbeelding, bezieling, spelen, mogelijkheid.
• Het verhaaltje gaat over het Noorse dorp Rjukan, ingeklemd tussen twee bergketens. Zeven maanden per jaar zien de inwoners de zon niet. Martin Andersen bedenkt een spiegelconstructie, waardoor er toch een uurtje zon, indirect, op het dorpsplein schijnt. Hij noemt het de glimlachmachine, de bewoners glimlachen bij het zien van de zon. Glimlachen helpt goed bij denkverdriet. Dat is dat je verdrietig bent, en daar heel diep over na gaat denken.

Mijn evaluatie van Open

Ik lees veel, maar nadenken over taal zit nog niet in mijn dagelijkse routine. Ik denk dat het heel interessant is om nieuwsberichten en interviews eens expliciet te analyseren op hun taalgebruik. En natuurlijk om mijn eigen stukken en discussiestijl eens tegen het licht te houden. Wat wil ik bereiken, en past mijn taalgebruik daarbij?

Het boekje is prachtig uitgevoerd met een harde kaft, dik papier, zachte pasteltinten en lieve lettertypes. Weinig woorden, de impact wordt ook met de ‘ruimtelijke’ uitvoering gemaakt. Het is bepaald rustgevend!

De belofte wordt waargemaakt, je krijgt een grote hoeveelheid ‘lieve’ woordjes voorgeschoteld. Sommige zijn ook gewoon leuk gevonden, niet bestaand maar wel duidelijk. Zoals Faalmoed (zo heet ook een bundel van Stine), en struikelvaardig. 

Lieve woorden voor een harde tijd. FOMO? Nee, eerder JONMO

Conclusie

Inhoud: Leerzaam +, Onderbouwd -, Relevant +, Tijdloos +.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties +, Structuur +, Schrijfstijl +

FOMO -. 

Ik gaf het boek 4*

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Open duurzaam …

• via de (online) bibliotheek (dat deed ik ook!); 
• of uit een minibieb!

Koop Open duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!