Begin met het Waarom van Simon Sinek was een mega-succes, en hij schreef in 2014 een opvolger: Een voor allen, allen voor een, de vertaling van ‘Leaders Eat Last’. In dit boek staat de zorg van de leider voor zijn medewerkers centraal, en het creëren van een veilige omgeving. Natuurlijk is elke theorie van Simon weer geïllustreerd met veel voorbeelden uit de zakenwereld, maar vooral uit de wereld van het Korps Mariniers. Dáár eten de leiders létterlijk als laatsten.

Simon komt in dit boek niet met een nieuwe theorie of baanbrekend principe over leiderschap. Wel gebruikt hij input uit de biologie, antropologie en evolutieleer om ons gedrag, en de noodzaak van een veilige cultuur te duiden. Dat maakt het boek minder leerzaam dan ik had verwacht, maar bevestigt wel wat me ook logisch lijkt. De voorbeelden zijn ontleend aan de VS, met hun Angelsaksische bedrijfscultuur, de positieve daarvan zouden in Europa minder bijzonder zijn geweest, over de negatieve schudden we nog steeds ons hoofd.   

Het leiderschapsboek Een voor allen, allen voor één …

… is onderverdeeld in 8 delen. In mijn Booknotes heb ik hier vrij uitgebreid over geschreven, ik beperk me nu tot een hoog niveau samenvatting daarvan. Wat is Simon’s betoog?

*Deel 1: Onze behoefte aan veiligheid. Voor elkaar zorgen, je medewerkers vertrouwen geven en beschermen, gedeelde normen en waarden, dit zorgt allemaal voor veiligheid, Simon noemt het de Cirkel van Veiligheid.

*Deel 2: Imposante krachten. Vier ‘geluksstofjes’ én het angsthormoon sturen ons gedrag. Endorfine maskeert lichamelijke pijn en geeft genot of euforie als je jezelf tot het uiterste inspant. Je kweekt hierdoor uithoudingsvermogen. Dopamine geeft ons een prettig gevoel als we een prestatie neerzetten. Nadeel: het is verslavend. Serotonine hoort bij het krijgen van waardering van anderen, als we ons dienstbaar opstellen. Oxytocine komt vrij als we bij onze geliefden of beste vrienden zijn, als we altruïstisch zijn. Het maakt ons sociaal, en het versterkt ons immuunsysteem. Cortisol waarschuwt voor dreiging en veroorzaakt stress. Ook bij een onveilige omgeving komt cortisol vrij, en cortisol remt het vrijkomen van oxytocine.

*Deel 3: De werkelijkheid. We zijn heel slim en rationeel, door onze neo-cortex. Onze gevoelens worden geregeerd door het limbische systeem, dat geeft ons het vermogen om samen te werken. Onze vooruitgang, verzonnen door de neo-cortex, maakt het ons steeds moeilijker om samen te werken. We krijgen teveel dopamine én cortisol, de omgeving stimuleert geen aanmaak meer van serotonine of oxytocine.

*Deel 4: Hoe we hier beland zijn. In 1946, net na WO2, werden er extreem veel kinderen geboren: een babyboom, die ‘boomer’ generatie eindigde in 1964. De boomers kenden alleen maar vrede en welstand. Als tieners in de 60-er jaren zetten  ze zich af tegen hun ouders. Voor hen draaide het om individualisme, vrije liefde, narcisme. Maar ook verzetten ze zich tegen racisme en discriminatie, streden voor mensenrechten. Toen ze veertigers werden, brachten ze hun egocentrisme (en niet hun idealen) mee naar de werkvloer. Ze bekleedden hoge posities bij bedrijven en overheid. En ze waren met vééééél. Ze maakten politiek de dienst uit. Van het beschermen van mensen naar het beschermen van geld. Schaalvergroting verlaagde de kosten, en zorgde voor afstand tussen mensen. De mensen zijn vreemden voor elkaar geworden, abstracties. 

*Deel 5: De abstracte uitdaging. Als je je medewerkers, collega’s, klanten niet meer persoonlijk kent, zijn het abstracties. Abstracte mensen kun je makkelijker pijn doen. Door die abstractie laten we nu het eigenbelang voorgaan, we nemen geen verantwoordelijkheid voor onze daden. Het gaat nu om ‘aandeelhouderswaarde’  en wat we doen ‘valt binnen de wet’. Er is dus iets nodig om die abstractie tegen te gaan. De mensen, op wie jouw werk impact heeft, echt zien verhoogt de motivatie. Daarnaast moet de groep klein en beheersbaar blijven, 150 personen maximaal. Nog een reden: we kregen het steeds beter, en wie meer heeft, heeft meer te verliezen. Het evenwicht tussen egoïsme en altruïsme is zoek. ‘Verwoestende overdaad’, noemt Simon dat.

Deel 6: Verwoestende overdaad. Hierin 5 leiderschapslessen. 1: Zo de cultuur vaart, vaart het bedrijf. Een slechte cultuur zal op den duur het bedrijf vernietigen. 2: Zo de leider vaart, vaart de cultuur. De leider gaat over het doel en de visie, en geeft de controle uit handen. Hij/zij helpt met kennis en relaties. Creëert vertrouwen en beloont samenwerking. 3: Integriteit telt. Integriteit is altijd de waarheid vertellen, ook als je het oneens bent met elkaar. 4: Vrienden zijn belangrijk. Focus op overeenkomsten en werk samen met je (politieke) tegenstanders. Zo krijg je zelf óók wat voor elkaar.   5: Leid de mensen, niet de getallen. Maar … vergeet niet dat ook wij aandeelhouders zijn, die ervan dromen snel rijk te worden (zegt Simon). Dat is de dopamine!          

*Deel 7: Een maatschappij van verslaafden. Het genot dat we aan alcohol, roken, gokken en overdadig eten ontlenen komt óók door de dopamine. En het bereiken van een doel geeft óók een dopaminestootje. Maar korte termijn, individuele doelen ondermijnen de vooruitgang van de groep als geheel, verzwakken de Cirkel van Veiligheid. De jongere generaties zijn verslaafd aan sociale media, alles steeds sneller krijgen, instant bevrediging. Ze zien niet in dat ze tijd en energie moeten investeren om iets te bereiken, brengen geen offers, doen niets samen. Serotonine en oxytocine komt dus niet vrij, alleen dopamine. Depressies, zelfmoorden en schietpartijen nemen toe.  

*Deel 8 Een leider worden. We zijn dus verslaafd aan dopamine. Maar zoals met elke verslaving: daar kun je ook weer van af komen. Wat nodig is, is iets om in te geloven, een missie. Een ‘Why’. Dat doel is om anderen te dienen (en dat zijn niet de aandeelhouders). Hoe creëer je zo’n andere cultuur? Breng steeds kleine veranderingen aan en op een gegeven moment is er momentum en wordt de organisatie getransformeerd. Dat is niet alleen de verantwoordelijkheid van de bedrijfsleiding, maar van elk lid van de groep. We moeten allemaal de Cirkel van Veiligheid sterk houden.

Mijn evaluatie van Een voor allen, allen voor een.

Qua principes leerde ik weinig nieuws, er wordt zóveel geschreven en gesproken over een veilige cultuur. De uitweiding over de 5 stofjes is interessant, maar de conclusie niet verrassend, die dopaminestootjes kent iedereen wel. Ook in 2014 al, denk ik. Het boek heeft een flinke lijst met bronmateriaal, een literatuurlijst en een index, dus qua onderbouwing van inhoud is er genoeg om verder te lezen over de ontwikkelingen die Simon aanstipt. Ik leerde wel weer wat over de VS, waar alle voorbeelden aan ontleend zijn. Omdat de invloed van de VS op ons steeds negatiever lijkt te worden, neemt mijn belangstelling voor de cultuur in de VS toe, en ik verbaasde me dan ook regelmatig over met name de voorbeelden uit de politieke historie die Simon veel gebruikt. Hoe impactvol kan een verandering in primair woonadres zijn! Nu zijn we alweer 12 jaar verder, en is de cultuur verder veranderd. Doorgedenderd op het ingeslagen pad.

Simon’s schrijfstijl is prettig, de voorbeelden zijn interessant maar wat gedateerd en ook redelijk extreem: de ‘slechte’ banken, de ‘goede’ innovators zoals 3M. Het betoog is op zich duidelijk, hoewel hij niet al te veel woorden vuil maakt aan het proces van cultuurverandering. Ook blijft het wat oppervlakkig: om van onze verslaving aan korte termijn, individuele doelen af te komen is wel wat meer nodig. Nu is de ondertitel ‘Waarom … ‘ en niet ‘Hoe …’ dus dat verklaart het. Toch is het wat onbevredigend. Qua uitvoering is het boek goed geredigeerd (behalve de keuze voor de titel, brrrr), maar verder vrij sober.

Miss je wat als je dit boek niet leest? Nee, dit is niet Simon’s beste boek.

Conclusie

Inhoud: Leerzaam 0, Onderbouwd +, Relevant +, Tijdloos 0.

Vorm: Aansprekend 0 , Verzorgd +, Illustraties -, Structuur +, Schrijfstijl +

FOMO -. 

Ik gaf het boek 3 *

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Een voor allen, allen voor een duurzaam …

• via de (online) bibliotheek; 
• of uit een minibieb (dat deed ik ook!)!

Koop Een voor allen, allen voor een duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!