Gabriel Zucman is regelmatig in het nieuws, en daarom las ik zijn toegankelijke essay Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting en daar gaan we een eind aan maken uit 2026, een vertaling van Les Milliardaires ne paient pas d’impôt sur le revenu et nous allons y mettre fin uit 2025. Waarom doen ze dat niet? Omdat ze genoeg geld hebben om hun vermogen te ‘organiseren’, lees belastingadviseurs en juristen te betalen voor de beste belastingontwijkings-manoeuvres. Beetje onrechtvaardig, toch?

Wat Gabriel wil is de miljardairs een minimum inkomstenbelasting van 2% over hun vermogen opleggen. Geen extra belasting dus, alleen een ondergrens. Daardoor is het niet ongrondwettelijk, het gaat niet over fictief inkomen. Nu is het hele essay gebaseerd op de Franse situatie, maar ook in Nederland hebben we miljardairs die vrijwel niets aan IB betalen, door dezelfde trucs. Gabriel houdt een best wel overtuigend betoog, wat zinnig is om nader te bespreken. In de Tweede kamer bijvoorbeeld. En dat deed hij op 2 februari, met ‘een handvol kamerleden’.

Het essay Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting …

… staat vol met interessante weetjes, die zijn overtuiging dat de huidige situatie onrechtvaardig is, benadrukken. Ik noem wat opvallende zinsneden:

*Voor de Nederlandse (ja, Nederlandse) 0,0001% rijkste mensen is hun inkomstenbelasting zo goed als 0%. Naar schatting maken zij 6% rendement op hun vermogen.

*De superrijken willen niet betalen en stellen dat alles wat ze aan belasting betalen, ten koste gaat van hun bedrijven. Dat is onzin, het gaat om hun persoonlijke inkomen, niet van dat van hun bedrijven.

*De rijken zijn erg machtig en beïnvloeden de politiek. Daarom is er weinig politieke wil aanwezig om hen te belasten. Gabriel’s voorstel is in de Franse Senaat gesneuveld.

*De belastingontwijking en belastingvlucht is legaal, en dat hebben we (onze wetgevers) zelf legaal gemaakt.  

*Het nationaal inkomen van een land is niet gelijk aan het totaal belastbaar inkomen, maar bbp -kapitaalafschrijving + inkomsten uit het buitenland. De overheid int daarvan zo’n 51% in de vorm van sociale premies en belastingen, inclusief BTW. In Frankrijk betalen álle sociale klassen zo’n 50% over hun inkomen, behalve miljardairs, die betalen maar 13%. (Berekening: hun bedrijven betalen 23% vpb, waarvan de helft in het buitenland, dus resteert zo’n 11%. Van de dividenden die worden uitgekeerd is 95% vrijgesteld, en resteert 2%). Zo’n ongelijke belastingheffing moet toch tegen de Rechten van de Mens zijn?  

*De rijken beïnvloeden ook de discussie hierover in de samenleving: ze zijn eigenaar van kranten en tv-stations. Daarnaast hebben ze door al hun geld meer mogelijkheden om bijvoorbeeld huizen te kopen dan andere sociale klassen. Ze hebben meer macht in onze democratie.

*Veel rijken laten hun geld in hun Holdings zitten, ze keren nooit wat aan zichzelf uit. Je zou denken dat er ooit wel eens wordt afgerekend. Maar nee, overdracht aan de volgende generatie is belastingvrij.

*Gabriel’s voorstel is 2% belasting over het vermogen boven de 100 miljoen. Met een realiseerbaar rendement van 6% is dat vergelijkbaar met 33% inkomstenbelasting. Als hun bedrijven 23% vpb betalen komt de totale belastinglast op 50-55%, wat in lijn is met wat andere sociale klassen betalen.

*Die 2% is een minimumpercentage en kan dus niet beïnvloed worden door trusts, holdings en andere handigheidjes.

*Natuurlijk zijn er bedrijven die geen 6% rendement maken, zoals de ‘unicorns’. Die moeten tóch betalen, desnoods met aandelen. Die aandelen kunnen dan in een staatsfonds worden gestopt.

*Gabriel heeft ook nog een vrij grappige uitsmijter, ik weet niet of het zo bedoeld is: stel dat die miljardairs het land verlaten als we dit invoeren? Nou en? Ze betalen nu zó weinig dat we dat op de staatsbegroting niet eens zullen merken. En als ze vertrekken ná invoering? Laat ze dan maar afrekenen: Vermogen x 2% x 10 of 15 jaar. Doei!!!

Mijn evaluatie van Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting …

Ik vond het een leerzaam essay, toegankelijk geschreven. De berekeningen zullen best kloppen. Nu las ik eerder De sterkste schouders, waarin het concept Vermogensbelasting uitgebreid uit de doeken wordt gedaan, mét gedetailleerde berekeningen, over de Nederlandse situatie, dus ik was al voorverwarmd zeg maar. In het essay gaat het veel hoger over, én wordt van de Franse situatie uitgegaan. Maar beide komen tot dezelfde conclusie: de huidige situatie is onrechtvaardig.

We weten dat de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer, en dat dit deels komt door ons belastingstelsel. Tegelijkertijd is er steeds meer geld nodig voor publieke uitgaven. Dat wringt. Aan relevantie dus geen gebrek.

FOMO? Ja. Er wordt nu zóveel over Gabriel Zucman gesproken en het essay is zó dun (80 pagina’s), dat niet lezen eigenlijk niet kan.

Conclusie

Inhoud: Leerzaam +, Onderbouwd 0, Relevant +, Tijdloos +.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd 0, Illustraties -, Structuur +, Schrijfstijl +

FOMO +. 

Ik gaf het boek 4*

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting duurzaam …

• via de (online) bibliotheek; 
• digitaal en gratis via Kobo Plus (dat deed ik ook!);
• of uit een minibieb!

Koop Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!