Jonathan Haidt schreef met The Anxious Generation in 2024 een boek dat iedereen schokte. Zijn boodschap? Het aantal zelfmoorden bij jongeren stijgt snel, er is een correlatie met de introductie van de smartphone en sociale media. Inmiddels zijn overheden en ouders druk bezig smartphones en sociale media bij jongeren te verbieden. Ja ja dacht ik, dan gaan ze het gewoon stiekem doen. Maar Jonathan is slim: hij wil óók de jongeren van het gevaar overtuigen. En dat probeert hij, samen met Catherine Price, middels het jeugdboek The Amazing Generation (Nederlandse editie) uit 2026.

Ik val niet binnen de doelgroep, maar vind zijn poging méér dan geslaagd. Met 6 jongeren als hoofdpersonen laat hij zien hoe smartphone-verslaving in zijn werk gaat. Wat dat doet met je vriendschappen. Wat dat doet met je hobbies. Wat je mist. Het boekje is prachtig uitgevoerd met steeds kleine stukjes van een stripverhaal afgewisseld met allerlei weetjes. Voor 13-jarigen en jonger, maar verrassend genoeg niet kinderachtig. Dus ook heel geschikt voor volwassenen die ‘Generatie Angststoornis’ niet gelezen hebben.    

Het jeugdboek The Amazing Generation (Nederlandse editie) …

…. is bedoeld voor Generatie Alfa, de kinderen geboren tussen 2013 en nu. Jonger dan 13 dus, en dat sluit aan op het uitgangspunt om tot 12 jaar een dumbfone te geven. Toch vind ik het taalgebruik soms wat stevig voor 13-jarigen: hij heeft het over een ‘spelgerichte kindertijd’ en het wat moeizaam vertaalde ‘het eerste decennium van deze eeuw’. Het woord Wifi wordt dan weer wél uitgelegd (draadloos internet). Hier blijkt volgens mij wel uit dat Jonathan denkt dat kinderen dit boekje samen met hun ouders lezen.

Stripverhaal

Het boekje bestaat uit een stripverhaal dat in een aantal perioden is opgeknipt, en wat de allereerste verwijdering tussen 3 vriendenparen weergeeft: de ene helft blijft fysieke dingen doen, zoals muziek, skaten, de natuur in. Dat zijn de Rebellen. Klinkt stoer, slim gedaan. De andere helft zit op hun smartphone en wordt steeds eenzamer. Het is natuurlijk evident welke helft bijvoorbeeld op de schoolmusical uitblinkt. Soms is het ook wat oubollig, of heel erg gericht op de VS. Halloween, Trick or Treat, marshmallows roosteren in de tent.

Tussen die strip-afleveringen in staan hoofdstukken vol weetjes, die allemaal uit Generatie Angststoornis komen en zijn ge-update en herschreven voor de doelgroep. (Lees mijn recensie van Generatie Angststoornis als je meer wilt weten over de inhoud). Interessant is dat niet alleen het social media gebruik aan de orde komt, maar ook het overdadige gamen.

Rebellen

De adviezen worden niet afstandelijk gegeven, maar door Rebellen: die stoere rebellen beschermen hun hersenen. Ze wachten tot de middelbare school of langer met de aanschaf van een smartphone, en tot ze zestien zijn met het aanmaken van een social media account.  De Rebellencode is: gebruik technologie als een hulpmiddel, maar laat je niet gebruiken door technologie, en vul je leven met vriendschap, vrijheid en plezier. Dan komen er voorbeelden wat nep-plezier is (in je eentje gamen of bingewatchen), nepvrienden (maken je onzeker of angstig en zijn verdwenen als je ze nodig hebt) en nepvrijheid (een influencer of chatbot maakt jouw keuzes voor je, of zet je onder druk). Het gaat er om dat je dingen doet die er toe doen, waardoor je je nuttig of trots voelt.

Safetism

In Generatie Angststoornis komt ook Safetyism aan de orde: ouders denken dat buitenspelen heel gevaarlijk is. Jonathan breekt in dit boek een lans voor dingen doen in de échte wereld: een taart bakken en zelf opeten! In plaats van naar een taartbakfilmpje te kijken. En dan natuurlijk zónder de ouders! (En het kan binnen ….)

Verder is het boekje gelardeerd met quotes van ontelbare jongeren die smartphone-vrij leven al in de praktijk brachten, en daar heel blij mee zijn. Ik vond die quotes af en toe wat al te heilig-boontje, maar voor kinderen misschien wel herkenbaar. En het doel is natuurlijk duidelijk: ’je bent niet de eerste die smartphone-vrij zal zijn, je bent niet zó afwijkend’.  

Alles bij elkaar is het best een vrolijkmakend boekje, dat natuurlijk een happy-end heeft.

Mijn evaluatie van The Amazing Generation

Inhoud: Leerzaam +, Onderbouwd + (via Generatie Angstoornis), Relevant +, Tijdloos 0.

Vorm: Aansprekend+, Verzorgd +, Illustraties +, Structuur +, Schrijfstijl 0

FOMO -. 

Ik gaf het boek 4*

Ken je dit boek? Wat vond je ervan? 

Lees The Amazing Generation duurzaam …

• via de (online) bibliotheek (dat deed ik ook!); 
• digitaal en gratis via Kobo Plus;
• of uit een minibieb!

Koop The Amazing Generation duurzaam … 

• bij de kringloop;
• bij een tweedehandsboekenwinkel zoals Boekwinkeltjes;
• bij je lokale boekwinkel, via Libris (aff.);
• of via B-Corp Bol (aff).

Keus genoeg!

Abonneer je hier op de wekelijkse blog-updates!